mrugniecieW ciągu swojego całego życia spędzamy tyle samo czasu mrugając co jedząc. Przez około 5 lat nasze oczy pozostają zamknięte dlatego właśnie, że mrugamy. Przeciętnie każdy z nas mruga 15-20 razy na minutę, ponad 14 tysięcy dziennie, co daje liczbę około 6 milionów mrugnięć w ciągu roku.

Istnieją jednak czynniki, które zmniejszają częstotliwość naszego mrugania:
– czytanie
– trudne zadania wzrokowe
– praca przy komputerze
– znieczulenie powierzchni rogówki

Jak również stany i warunki mające wpływ na niecałkowite mruganie:
– warunki środowiskowe (klimatyzacja, centralne ogrzewanie, zadymione pomieszczenie)
– zmęczenie
– zwiększona czujność
– praca przy komputerze
– trudne zadania wzrokowe
– chirurgia refrakcyjna
– soczewki kontaktowe

Dlaczego mrugamy

Mruganie to szybki, trwający 300-400ms, ruch powiek prowadzący do zamknięcia oczu. Mruganie odruchowe jest odpowiedzią na bodźce zewnętrzne i chroni oczy przed ciałami obcymi, jaskrawym światłem i urazami. Mruganie spontaniczne to regularne mruganie występujące bez widocznego bodźca zewnętrznego. Jego podstawowym celem jest nawilżenie przedniej powierzchni gałki ocznej poprzez utworzenie stabilnego filmu łzowego, usunięcie pozostałości filmu łzowego oraz ułatwienie odpływu łez.

 

Mruganie a film łzowy

Powieki to podstawowe struktury aparatu ochronnego oka umożliwiające rozprowadzanie i drenaż łez. Mruganie ułatwia rozprowadzanie filmu łzowego po całej powierzchni gałki ocznej. Mruganie odgrywa zasadniczą rolę w odprowadzaniu łez, jest to bowiem proces aktywny związany ze skurczem mięśnia okrężnego oka. Łzy gromadzą się z kącie wewnętrznym oka dzięki ruchowi powieki dolnej podczas każdego mrugnięcia.

 

Czynniki wpływające na mruganie

Częstość mrugania jest zwykle stała dla każdej osoby, ale pod wpływem różnych czynników zewnętrznych może ulec zmianie. Przeciętna częstość mrugania waha się od 10 do 20 razy na minutę.

Aktywność umysłowa może w zasadniczy sposób zmieniać częstotliwość mrugania. Rozmowa i werbalne przypominanie mogą zwiększyć częstość mrugania nawet do 20 razy na minutę. Jednak istnieją czynności, które zdecydowanie redukują tę częstotliwość. Zauważono mianowicie, że czytanie zmniejsza częstość mrugania ze średniej liczby 15 do 8 mrugnięć na minutę. Bardzo absorbująca i wymagająca praca wzrokowa może nawet w większym stopniu zmniejszyć częstość mrugnięć. Liczba ruchów powiekami również spada przy patrzeniu w dół. Czynnością, która w największym stopniu upośledza częstotliwość mrugania jest praca przy komputerze. U zdrowych ludzi spadek ten jest nawet 5-krotny. Uważa się, że mechanizm hamujący spontaniczne mruganie jest spowodowany potrzebą wzrokowego rozpoznania obiektu i ukończenia trudnego zadania.

Częstość mrugania ulega zmianie w różnych stanach emocjonalnych, rośnie podczas wyrażania złości, niepokoju, podniecenia a także zmęczenia. Wykazano związek pomiędzy czasem przerwania filmu łzowego a częstością mrugnięć. Czynniki środowiskowe takie jak: klimatyzacja w pomieszczeniu, centralne ogrzewanie, niska wilgotność, palenie papierosów, wietrzne warunki mają wpływ na stabilność filmu łzowego a tym samym zwiększają częstość mrugania.

 

Niepełne mruganie

Zaobserwowano, że ok. 10-20% osób mruga w sposób niecałkowity podczas wykonywania wzmożonej pracy wzrokowej. Częstość tego zjawiska różni się pomiędzy poszczególnymi pacjentami i może w znacznym stopniu zależeć od czynników zewnętrznych takich jak otaczające warunki, zmęczenie, wzmożona czujność oraz wysoki stopień trudności zadań wzrokowych wykonywanych z bliska. Niecałkowite mruganie może być wynikiem próby zahamowania spontanicznego mrugania podczas wzmożonej koncentracji przy wykonywaniu absorbujących zadań wzrokowych. Tak więc, zwiększona częstotliwość niecałkowitego mrugania ma bezpośredni związek z nasiloną aktywnością wzrokową lub intelektualną. Konsekwencją niecałkowitego mrugania jest cieńszy film łzowy o mniejszej stabilności. Im dłuższe przerwy pomiędzy poszczególnymi mrugnięciami pozwalającymi na odbudowę prawidłowej struktury filmu łzowego, tym większe parowanie łez i wysychanie powierzchni rogówki.

Użytkowanie soczewek kontaktowych może również mieć wpływ na skuteczność mrugania. Spadek komfortu związany ze słabym dopasowaniem i słabą zwilżalnością powierzchni soczewki może stać się przyczyną niecałkowitego mrugania.

 

Mruganie a soczewki kontaktowe

W przeciwieństwie do pokutującej powszechnie opinii, wiele danych dostępnych w literaturze sugeruje, że soczewki kontaktowe mają niewielki wpływ na częstość spontanicznego mrugania. Ze względu na fakt, że soczewka kontaktowa tworzy dodatkową, sztuczną powierzchnię pokrywającą rogówkę, cechą typową jest słabsze odczuwanie nieuchronnego przerwania filmu łzowego na przedniej powierzchni soczewki kontaktowej. W wyniku tego, częstość mrugania ulega mniejszym zaburzeniom wynikającym ze stabilności filmu łzowego na powierzchni soczewki kontaktowej, niż bezpośrednio na przedniej powierzchni gałki ocznej.

Częstość mrugania wśród użytkowników soczewek kontaktowych w głównej mierze zależy od poziomu komfortu. Mruganie odruchowe może początkowo tuż po aplikacji soczewki stać się częstsze jako wynik uczucia ciała obcego odczuwanego przy brzegach powiek. Złe dopasowanie soczewki może zwiększyć odruchowe mruganie. Moduł elastyczności materiału soczewki ma związek z jej sztywnością a tym samym mechanicznym oporem na zmianę kształtu podczas mrugania. Soczewka o wysokim module jest mniej podatna na dostosowanie swojego kształtu do rogówki podczas mrugnięć. Może to prowadzić do odwijania się brzegu soczewki i stałego uczucia obecności soczewki przy brzegu powieki górnej podczas każdego mrugnięcia.

Smarowność materiału soczewki to wartość informująca o oporności materiału na siły tarcia. Termin ten dotyczy wielkości sił tarcia spowodowanych ruchem powieki górnej po powierzchni soczewki podczas każdego mrugnięcia, szczególnie jeśli przedsoczewkowy film łzowy ma nieprawidłową strukturę. Soczewki o niskim współczynniku tarcia tj. o wysokiej smarowności powodują mniejsze drażnienie powieki górnej podczas mrugania i dają przyjemne uczucie gładkości. Duże siły tarcia pojawiające się na brzegu powieki górnej podczas mrugania w połączeniu ze słabą zwilżalnością powierzchni soczewki, szczególnie w przypadku soczewek z dużą ilością osadów zwykle są przyczyną częstszego mrugania. Zakładając, że oko mruga ok. 10000 razy lub więcej w ciągu dnia, wpływ jaki wywiera rodzaj materiału soczewki i związany z tym komfort ma kolosalne znaczenie.

Jeśli film łzowy nie zapewnia właściwej smarowności, pomiędzy brzegiem powieki górnej a powierzchnią oka dochodzi do zwiększenia sił tarcia podczas mrugania. Może to w konsekwencji stać się przyczyną urazu nabłonka pokrywającego krawędź brzegu powieki.

W przypadku użytkowników komputerów zdecydowanie wykazują wyższość nad tradycyjnym soczewkami hydrożelowymi. Te z uwagi na relatywnie wysoką zawartość wody – szybko odparowują – co w konsekwencji prowadzi do niedoborów filmu łzowego.

 

Program EyeFlicker

Jednym z pierwszych etapów w walce z dolegliwościami związanymi z wysychaniem oczu są ćwiczenia mrugania, dlatego też dla naszych pacjentów przygotowaliśmy program przypominający o mruganiu w czasie pracy przy komputerze. Program został przygotowany dla Polskiego Towarzystwa Soczewek Kontaktowych. Ściągnij sobie program EyeFlicker i pamiętaj o mruganiu!

 

Zespół OPTO.blog

źródło: okularydokomputera.pl / pssk.info.pl

Warto przeczytać: